به گزارش مسیر انرژی، صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران در شرایطی قرار دارد که علاوه بر نقش کلیدی در اقتصاد کشور، با چالشهای زیستمحیطی و ناترازی انرژی نیز مواجه است. کارشناسان معتقدند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کنار استفاده از گاز طبیعی میتواند ضمن حفظ امنیت انرژی، به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و آلایندههایی مانند اکسیدهای گوگرد (SOx) و اکسیدهای نیتروژن (NOx) کمک کند.
بررسیهای اقتصادی نشان میدهد هزینه سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی طی سالهای اخیر کاهش قابل توجهی داشته و همزمان خاموشیهای ناشی از کمبود برق و گاز، خسارتهای سنگینی را به صنایع وارد کرده است. همچنین استفاده از سامانههای خورشیدی در تأسیسات نفتی دورافتاده میتواند نیاز به انتقال برق را تا حد زیادی برطرف کرده و هزینههای عملیاتی را کاهش دهد.
از منظر سیاستگذاری نیز توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به دلیل اتکا به ظرفیتهای داخلی، کمتر تحت تأثیر تحریمهای خارجی قرار میگیرد و علاوه بر افزایش امنیت انرژی، زمینه ایجاد فرصتهای شغلی جدید را فراهم میکند.
کارشناسان سه سناریوی عملی را برای توسعه انرژی پاک در صنعت نفت و پتروشیمی پیشنهاد میکنند. نخست، استفاده از نیروگاههای خورشیدی برای تأمین برق تلمبهخانهها و خطوط انتقال نفت و گاز که میتواند مصرف برق این تأسیسات را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. دوم، بهرهگیری از فناوری تولید همزمان برق و حرارت (CHP) با استفاده از بیوگاز حاصل از پسابهای صنعتی که علاوه بر افزایش راندمان نیروگاهها، مصرف گاز طبیعی و انتشار آلایندهها را نیز کاهش میدهد. سومین راهکار نیز توسعه نیروگاههای بادی در مناطق بادخیز کشور برای تأمین برق تأسیسات ذخیرهسازی نفت است.
با این حال، فعالان صنعت معتقدند اجرای این برنامهها نیازمند رفع برخی موانع از جمله ایجاد ثبات در قوانین خرید تضمینی برق، تأمین منابع مالی و افزایش انگیزه مدیران برای اجرای پروژههای سبز است. پیشنهاد میشود قراردادهای بلندمدت خرید برق، استفاده از منابع صندوق توسعه ملی و تدوین شاخصهای عملکرد زیستمحیطی برای مدیران، در دستور کار قرار گیرد.
بر اساس برآوردهای کارشناسی، توسعه هر ۱۰۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر در صنعت نفت میتواند سالانه از انتشار حدود ۵۰ هزار تن دیاکسید کربن جلوگیری کرده و مصرف آب و آلایندههای هوا را نیز به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
در همین راستا، اجرای طرح «هر پالایشگاه، یک مزرعه خورشیدی» به عنوان یکی از پیشنهادهای مطرحشده، میتواند بخشی از برق مورد نیاز پالایشگاهها را از منابع پاک تأمین کرده و وابستگی به دیزلژنراتورها را در سایتهای حساس کاهش دهد.
