به گزارش مسیر انرژی، شهرام رضایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در حاشیه بازدید از بیستونهمین نمایشگاه بینالمللی الکامپ، با اشاره به تجربه وزارت ارتباطات در ایجاد زیرساختهای بینبخشی اظهار کرد: وزارت ارتباطات پیش از این نیز در حل مسائل میانبخشی دولت و ایجاد زیرساخت برای ارائه خدمات به دولت و بخش خصوصی موفق عمل کرده است که یکی از نمونههای مهم آن، سامانه دولت همراه است.
وی افزود: پیش از ایجاد چنین زیرساختهایی، یک دستگاه دولتی یا بخش خصوصی برای دریافت اطلاعات مورد نیاز خود ناچار بود با تکتک دستگاهها و مجموعههایی که داده در اختیار داشتند قرارداد منعقد کند، اما اکنون با اتصال به این زیرساختها امکان دسترسی به دادههای مورد نیاز به شکل متمرکزتر فراهم شده است.
رضایی با بیان اینکه چنین تجربهای میتواند در شرایط فعلی کشور نیز نقش مهمی ایفا کند، ادامه داد: مفهوم «ابر دولت» که امروز در وزارت نفت نیز مورد توجه قرار گرفته است، میتواند از این زیرساختها بهره بگیرد؛ چراکه برای رفع ناترازیها و بهبود مدیریت، بیش از گذشته به استفاده از داده نیاز داریم.
وی تصریح کرد: صنعت نفت بیش از یک قرن سابقه دارد و هماکنون نیز استفاده گستردهای از داده در این صنعت انجام میشود، اما مسئله اصلی این است که بتوانیم با اتکا به داده، سریعتر و صحیحتر تصمیم بگیریم. ما همواره حکمرانی داده داشتهایم، اما تصمیمگیری مبتنی بر حکمرانی داده هنوز با نقطه مطلوب فاصله دارد.
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی تأکید کرد: برای اینکه تصمیمات بر مبنای حکمرانی داده اتخاذ شود، باید به داده دقیق و بهموقع دسترسی داشته باشیم؛ چراکه داده هرچقدر هم باکیفیت باشد، اگر با تأخیر در اختیار تصمیمگیر قرار گیرد، کارایی لازم را ندارد و از سوی دیگر، داده بهموقع اما غیردقیق نیز نمیتواند مبنای تصمیم درست قرار گیرد.
ضرورت ایجاد زیرساخت امن تبادل داده
رضایی با اشاره به ظرفیتهای وزارت ارتباطات برای کمک به توسعه حکمرانی داده در کشور گفت: وزارت ارتباطات میتواند در شرایطی که استفاده از داده با چالشهایی مانند تهدیدات و حملات سایبری مواجه است، نقش مهمی ایفا کند.
وی افزود: وزارت ارتباطات میتواند واکشی و انتقال دادهها از نقاط مختلف کشور و صنایع گوناگون را از نظر زیرساختی مدیریت کند. اینکه چه دادهای منتقل شود، طبیعتاً بر عهده وزارتخانه یا بخش خصوصی مربوط است، اما لازم است زیرساختی فراهم شود که انتقال این دادهها به شکل امن و بدون ایجاد اختلال انجام شود.
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی همچنین بر ضرورت ایجاد «دریاچه داده» (Data Lake) تأکید کرد و گفت: دیگر نمیتوان صرفاً به پایگاههای داده سنتی اکتفا کرد و باید به سمت ایجاد دریاچههای داده حرکت کنیم، زیرا ماهیت دادهها نیز در حال تغییر است و در کنار دادههای متنی، صوت، تصویر و در آینده دادههای متنوعتری در اختیار خواهیم داشت که باید امکان استفاده و تحلیل آنها فراهم شود.
استفاده از دادههای تصویری برای افزایش ایمنی در صنعت
رضایی با اشاره به کاربردهای فعلی دادههای تصویری در صنعت نفت و پتروشیمی اظهار کرد: وزارت نفت در حال حاضر نیز از دادههای تصویری در حوزههای مختلف، از جمله برای ارتقای ایمنی استفاده میکند.
وی ادامه داد: برای نمونه، با استفاده از پردازش تصویر میتوان شعله آتش را در پالایشگاهها و مجتمعهای پتروشیمی در زمان کوتاهتری شناسایی کرد و در صورت وقوع حادثه، به خروج سریعتر کارکنان از محیط کمک کرد. همچنین از این فناوری میتوان برای پایش نحوه انجام فعالیتهای کاری و حتی پیشگیری از رفتارهایی که ممکن است سلامت کارکنان را به خطر بیندازد، استفاده کرد.
رضایی خاطرنشان کرد: همه این موارد نمونههایی از استفاده از داده است، بنابراین ما در کشور حکمرانی داده داریم و چالش اصلی، تصمیمگیری مبتنی بر این حکمرانی است؛ موضوعی که میتواند در حل ناترازیها نیز نقش مؤثری داشته باشد.
هدفگذاری برای یک سال آینده
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تأکید بر ظرفیت همکاری میان وزارت ارتباطات و وزارت نفت گفت: وزارت ارتباطات میتواند در این حلقه مفقوده، نه فقط به وزارت نفت، بلکه به همه وزارتخانهها و بخش خصوصی کمک کند.
وی افزود: اگر بخواهیم برای همکاری میان دو وزارتخانه از الکامپ ۲۹ تا الکامپ ۳۰ یک هدف مشخص تعیین کنیم، امیدوارم بتوانیم در فاصله یک سال آینده در حوزههای نرمافزاری و زیرساختی به نتایج ملموسی برسیم.
رضایی در ادامه با اشاره به دو اولویت اصلی خود در این همکاری گفت: یکی از این موضوعات، مسئلهای است که بهصورت روزمره و فوری با آن مواجهیم و باید برای توزیع صحیح آن کمک شود، اما موضوع مهمتر و ارزشآفرین برای صنعت نفت و پتروشیمی، استفاده حداکثری از منابع گازی و تبدیل آن به محصولات پتروشیمی است.
وی توضیح داد: با توجه به محدودیتهای روزافزون در زمینه انتشار گازهای گلخانهای و گرمایش زمین، در سالهای آینده سوزاندن گاز بهسادگی گذشته امکانپذیر نخواهد بود و باید این منابع را به محصولات پتروشیمی تبدیل کنیم. تقریباً بخش عمده آنچه در اطراف ما وجود دارد، بهجز محصولات طبیعی مانند گیاهان، بهنوعی به محصولات پتروشیمی وابسته است و حتی لباسهایی که بر تن داریم نیز از این صنعت تأثیر پذیرفتهاند.
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی تأکید کرد: صنعت پتروشیمی سالانه میلیاردها دلار برای کشور ارزش ایجاد میکند و بنابراین باید این صنعت را به بهترین شکل مدیریت کنیم. بخش مهمی از این مدیریت نیز به حکمرانی داده بازمیگردد.
حرکت از هوش تجاری به هوش مصنوعی
رضایی از وزارت ارتباطات خواست با استفاده از ظرفیتهای ابری و زیرساختهای نوین، در جمعآوری، انتقال و پردازش دادههای صنعت نفت و پتروشیمی همکاری کند و گفت: وزارت ارتباطات میتواند هم در واکشی و انتقال اطلاعات و هم در تحلیل و پردازش دادهها به ما کمک کند.
وی افزود: در وزارت نفت و دولت دیگر نباید رویکرد صرفاً مبتنی بر خرید تجهیزات پردازشی باشد، بلکه باید زیرساخت لازم برای پردازش داده، اعم از CPU و GPU، فراهم شود تا ابتدا بتوانیم یک هوش تجاری (BI) مناسب و یک دریاچه داده کارآمد داشته باشیم و تصمیمات را بر اساس داده اتخاذ کنیم و سپس هوش مصنوعی را نیز روی این زیرساختها توسعه دهیم.
رضایی اظهار امیدواری کرد: در الکامپ سال آینده بتوانیم جشن بگیریم که صنعت پتروشیمی با استفاده از یک روش مناسب و با دسترسی آنلاین به دادهها، بهصورت هوشمند مدیریت میشود و از این طریق محصول بیشتر، بهتر و در راستای صرفه و صلاح کشور تولید خواهد شد.
وی با اشاره به تجربه همکاری میان وزارت نفت و وزارت ارتباطات در پروژه کارت هوشمند سوخت گفت: این دو وزارتخانه پیش از این نیز در پروژه کارت هوشمند سوخت تجربه همکاری موفقی داشتهاند و امیدوارم با وجود همه دغدغههایی که در حوزه ارتباطات طی یک سال گذشته و ماههای اخیر وجود داشته است، بتوانیم در موضوعات مأموریتی مشترک نیز این تجربه موفق را تکرار کنیم.
