به گزارش مسیر انرژی ،به گفته معاملهگران به نقل از بلومبرگ، بخش عمده سفارشهای نفت خام برای بارگیری در ماههای ژوئن و ژوئیه از قبل نهایی شده و نیاز فوری پالایشگاههای آسیایی به خرید بیشتر کاهش یافته است.
عامل اصلی تغییر رفتار خریداران، افزایش هزینه حملونقل دریایی و بیمه ناشی از ریسک تنگه هرمز است. اگرچه قیمت نفتهای شاخص منطقه مانند دبی، مربان و عمان کاهش یافته، اما افزایش هزینه نفتکشها و بیمه باعث شده مزیت اقتصادی خرید فوری از خاورمیانه از بین برود.
در هفتههای اخیر، پایین آمدن قیمت نفتهای خاورمیانه فرصت آربیتراژ (Arbitrage؛ یعنی کسب سود از اختلاف قیمت در بازارهای مختلف) ایجاد کرده بود، اما ریسک مسیر هرمز این فرصت را محدود کرده است.
همزمان، کشورهای تولیدکننده منطقه در حال آمادهسازی افزایش تولید هستند:
* کویت اعلام کرده هدف دارد تولید نفت خود را طی یک هفته به حدود ۲ میلیون بشکه در روز برساند.
* عراق برنامه دارد تولید میادین جنوبی خود را طی دو ماه به بیش از ۳ میلیون بشکه در روز بازگرداند.
* عربستان در حال بازگرداندن بخشی از ظرفیت تولید خود است، در حالی که همچنان بخشی از صادرات را از مسیر خط لوله شرق – غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند.
همچنین پس از صدور مجوز موقت دوماهه آمریکا برای صادرات نفت ایران، تلاشهایی برای عرضه نفت به مشتریان آسیایی مانند هند، کره جنوبی و ژاپن مطرح شده است؛ اما خریداران آسیایی به دلیل موجودی کافی، محدودیت زمانی مجوز وعدم قطعیت شرایط آینده، هنوز برای خرید گسترده اقدام نکردهاند.
تحلیل فنی بازار نفت:
رفتار فعلی بازار نشان میدهد که شوک اولیه کمبود عرضه ناشی از بحران هرمز در حال تعدیل است، اما بازار هنوز وارد مرحله عادی نشده است.
سه عامل فنی مهم:
۱- کاهش انگیزه خرید فوری:
پالایشگاههای آسیایی طی ماههای گذشته برای جبران ریسک کاهش عرضه خاورمیانه، نفت بیشتری از آمریکا، آفریقا و سایر مناطق خریداری کردهاند. بنابراین نیاز فوری به خرید نقدی کاهش یافته است.
۲- افزایش هزینه لجستیک:
قیمت واقعی نفت فقط قیمت بشکه نیست؛ هزینه حمل، بیمه، زمان انتظار نفتکش و ریسک مسیر نیز بخشی از قیمت نهایی هستند. در شرایط فعلی، تخفیف نفت خام خاورمیانه نمیتواند افزایش هزینههای حمل و بیمه را کاملاً جبران کند.
۳- کاهش جذابیت ذخیرهسازی نفت روی آب:
در شرایط عادی، برخی معاملهگران نفت را روی نفتکش ذخیره میکنند تا از افزایش قیمت آینده سود ببرند. اما افزایش هزینه اجاره نفتکشها، این مدل تجاری را کمصرفه کرده است.
تحلیل استراتژیک:
این خبر نشان میدهد که بحران هرمز تنها مسئله تولید نفت نیست؛ بلکه زنجیره کامل تجارت انرژی شامل حملونقل، بیمه، دسترسی به نفتکش و اعتماد بازار را تحت تأثیر قرار میدهد.
بازار آسیا در حال حاضر یک رویکرد محتاطانه اتخاذ کرده است:
از یک طرف به دنبال استفاده از قیمتهای پایینتر نفت خاورمیانه است، اما از طرف دیگر نمیخواهد وابستگی خود را به یک مسیر پرریسک افزایش دهد.
یکی از پیامدهای بلندمدت این وضعیت میتواند ادامه سیاست تنوعبخشی منابع تأمین نفت باشد؛ یعنی پالایشگاهها تلاش کنند ترکیبی از منابع مختلف نفتی داشته باشند تا در بحرانهای آینده آسیبپذیری کمتری داشته باشند.
تحلیل اجرایی (Executive Insight):
پیام کلیدی این خبر برای بازار انرژی:
* موج خرید اضطراری نفت در آسیا احتمالاً به پایان مرحله اول خود رسیده است.
* کاهش قیمت نفتهای خاورمیانه به تنهایی برای افزایش تقاضا کافی نیست؛ هزینه و ریسک انتقال اکنون عامل تعیینکننده است.
* بازگشت کامل صادرات منطقه به شرایط عادی نیازمند مشاهده تداوم عبور نفتکشها، کاهش هزینه بیمه و اطمینان خریداران است.
* افزایش احتمالی عرضه از سوی تولیدکنندگان منطقه میتواند در کوتاهمدت فشار کاهشی بر قیمت نفت ایجاد کند، اما پایداری آن به شرایط امنیتی مسیرهای صادراتی وابسته خواهد بود.
تحلیل سیاسی:
تحولات اخیر نشان میدهد که دیپلماسی و تحولات امنیتی مستقیماً بر رفتار خریداران انرژی اثر میگذارد. بازار هنوز منتظر نشانههای پایدار از کاهش تنش و تثبیت جریان تجارت نفت است و تصمیمهای خرید عمده همچنان با ملاحظات سیاسی و امنیتی همراه است.
